3. Resultaten

3.1. Welke output berekent MEFISTO?

De output van Mefisto kan onderverdeeld worden in 4 grote onderdelen: Budget, Winst en verlies, Ongelijkheid en Armoede. Elk gedeelte bevat een verdere onderverdeling die meer specifieke resultaten weergeeft waarbij help-teksten de gebruiker de nodige informatie verschaffen om de resultaten correct te interpreteren.

Het onderdeel Budget geeft een overzicht van de budgettaire impact van de hervorming door de totale belastingen en uitkeringen te vergelijken in de situatie met én zonder hervorming. MEFISTO geeft de totale som van inkomstenbelasting, BTW, sociale zekerheidsbijdragen, kinderbijslag, werkloosheidsuitkeringen en leefloon weer.

Het gedeelte Winst en verlies vertaalt de budgettaire effecten in een overzicht welke groepen winnen en verliezen bij de hervorming. MEFISTO maakt onderverdelingen tussen de verschillende demografische groepen zoals de job status en gezinssituatie. Daarnaast vergelijkt het de effecten tussen de inkomensgroepen in de bevolking. Zijn het voornamelijk de rijke of arme groepen die voordeel halen uit de hervorming?

Het onderdeel Ongelijkheid vergelijkt de ongelijkheid in de situatie met én zonder hervorming en gaat na hoe deze gewijzigd is aan de hand van enkele ongelijkheidsmaatstaven.

Het deel Armoede presenteert verschillende armoedemaatstaven en gaat na hoe de armoede gewijzigd is na de hervorming. 

3.2. Hoe moet ik de output Interpreteren?

Waarom verschillen sommige resultaten met de officiële statistieken?

Het ontwikkelen van een microsimulatiemodel is een evenwichtsoefening tussen het opnemen van zoveel mogelijk detail en het gebruiksvriendelijk en overzichtelijk houden van het model. Derhalve is een microsimulatiemodel noodzakelijkerwijs een vereenvoudiging van de vaak complexe wetgeving. Hierbij beoogt men de meest relevante wetgeving--niet zelden bepaald door het aantal individuen of gezinnen dat erdoor wordt geaffecteerd--in al haar nuances te vatten.

Bovendien is een microsimulatiemodel gebaseerd op administratieve en/of enquête gegevens. Het gaat hier echter niet om de gehele bevolking, maar slecht een steekproef ervan. Die laatste wordt wel geacht representatief te zijn voor de bevolking in haar geheel en de resultaten kunnen worden vertaald naar cijfers voor de ganse populatie aan de hand van ophogingsfactoren of gewichten. Deze projectie naar geaggregeerde resultaten voor het land of de regio in zijn geheel is echter niet altijd perfect.

Het gebruiken van steekproefgegevens en het feit dat de regelgeving vereenvoudigd wordt geïmplementeerd door het model, maakt dat de resultaten zoals ze naar voren komen uit het model kunnen verschillen van de officiële statistieken die vaak wel op de gehele bevolking en volledige wetgeving zijn gebaseerd.

Wat is de baseline?

Om een overzicht te kunnen geven van ‘winnaars’ en ‘verliezers’ na implementatie van een nieuwe maatregel of wijziging in een bestaande maatregel worden de resultaten vergeleken met de baseline. Deze laatste behelst de cijfers en resultaten bekomen na een run van het model zonder wijzigingen in het beleid. Het geeft met andere woorden de monetaire effecten weer van de huidige wetgeving zoals ze door het model werd vertaald. Indien er een beleidswijziging wordt gesimuleerd met het model wordt er gekeken naar wijzigingen in die monetaire effecten waarbij het referentiepunt steeds hetzelfde is, namelijk de resultaten bekomen door het model te laten in haar oorspronkelijke configuratie, dus onder het huidige beleid. Indien men bijvoorbeeld het model zou laten lopen zonder wijzigingen aan te brengen zullen de monetaire effecten nul zijn en zullen er geen winnaars en verliezers zijn omdat alles bij het oude blijft.

Hoe moet ik de output van MEFISTO interpreteren?

De output van MEFISTO geeft een overzicht van winnaars en verliezers van een bepaalde hervorming en dit vanuit verschillende oogpunten. Dit kan gaan van een voorstelling van de monetaire winst of verlies per hoofd en per deciel van de inkomensverdeling tot een socio-economisch profiel van de grootste winnaars en/of verliezers (vb. werknemers, grote gezinnen, werklozen, alleenstaande ouders, enz.). Het kan gaan om een voorstelling van de cijfers in een tabel dan wel om een voorstelling door middel van een staafdiagram.

Er zijn met adere woorden verschillende perspectieven om de effecten van een beleidswijziging voor te stellen. Belangrijk is dat ze allen gebaseerd zijn op de monetaire effecten, i.e. wijziging in beschikbaar inkomen, ten gevolge de beleidshervorming en dit ten opzichte van de baseline (zie ook “Wat is de baseline?”).

Het gaat om het momentane of zeer korte termijn -effect van een beleidswijziging. Er wordt met andere woorden geen rekening gehouden met eventuele gedragswijzigingen, zoals een wijziging in het aantal gewerkte uren, die zich op langere termijn zouden kunnen voordoen en die een secundaire invloed hebben op de monetaire effecten van een wijziging in het beleid. Bovendien moet men er rekening mee houden de cijfers niet te interpreteren als te nemen of te laten (zie ook “Waarom verschillen sommige resultaten met de officiële statistieken?”). Het gaat vooral om de richting (winnaars versus verliezers), de orde van grootte, alsook het profiel van de geaffecteerden van een mogelijke beleidshervorming.

3.3. Welke inkomensconcept(en) hanteert MEFISTO?

 

3.4. Hoe deelt MEFISTO de bevolking op in groepen?

Opdeling per deciel. Bij de bespreking van de resultaten tonen we de budgettaire effecten per deciel waarin het eerste deciel de ‘armste’ is en het tiende deciel het ‘rijkste’. Echter, een maandelijks beschikbaar inkomen van €1500 heeft niet dezelfde waarde voor een alleenstaande van middelbare leeftijd, voor een gezin met vier kinderen, of voor een gepensioneerd koppel waarvan beiden gezondheidsproblemen hebben. 

Om het inkomen van verschillende bevolkingsgroepen vergelijkbaar te maken delen economen daarom het beschikbare inkomen door een factor die rekening houdt met de samenstelling van het gezin en de bijkomende schaalvoordelen. Deze factor wordt de equivalentieschaal genoemd en het aangepaste inkomen is het equivalente inkomen.

Binnen MEFISTO gebruiken we de equivalentieschaal van de OESO, waarbij elke extra volwassene (d.i. een gezinslid vanaf 14 jaar) een factor 0.5 krijgt en elk extra kind (d.i. een gezinslid jonger dan 14 jaar) een factor 0.3. De equivalentieschaal van een alleenstaande bedraagt 1, terwijl die van een koppel zonder kinderen 1.5 (=1+0.5) bedraagt en voor een gezin met 4 jonge kinderen is de factor gelijk aan 2.7 (=1+0.5+0.3+0.3+0.3+0.3).

De decielverdeling die getoond wordt binnen MEFISTO is dus gebaseerd op equivalent inkomen en is dus niet noodzakelijk gelijk aan de decielverdeling op basis van het netto inkomen.

 

Terug naar hoofdmenu.